Biển Chết đang nóng lên cùng với quá trình hạ thấp mực nước. Các nhà khoa học cảnh báo nhiệt độ hồ có thể tăng thêm 5-8 độ C vào năm 2100 nếu tình trạng hiện nay tiếp diễn.
- Thanh niên độ xe chuẩn bị đua trái phép bị phạt 31,5 triệu đồng
- Cựu Phó Chủ tịch Thanh Hóa và 200.000 USD sau vụ đấu giá dự án Quảng Thành
- Đêm Mũi Né chìm trong dòng cát đỏ
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances, nhóm khoa học do Emmanuel Guillerm thuộc Trung tâm khoa học địa chất GFZ Helmholtz (Đức) và Đại học Binghamton (Mỹ) dẫn đầu đã xác định mối liên hệ giữa sự suy giảm mực nước và xu hướng nóng lên của Biển Chết. Nghiên cứu được ScienceAlert đưa tin ngày 7/10.
Biển Chết nằm giữa Jordan, Israel và khu vực Bờ Tây, nổi tiếng với độ mặn cao và không có lối thoát tự nhiên. Mực nước của hồ được duy trì nhờ lượng nước từ các dòng sông chảy vào, cân bằng với lượng nước mất đi do bốc hơi.
Tuy nhiên, nhiều dòng nước đã bị con người chuyển hướng để phục vụ các nhu cầu khác. Lượng nước bổ sung cho hồ vì thế giảm mạnh, khiến mực nước Biển Chết liên tục hạ thấp và lượng muối trong phần nước còn lại ngày càng cô đặc.
Theo ông Guillerm, sự nóng lên của Biển Chết chịu tác động từ việc chuyển hướng dòng nước, bên cạnh ảnh hưởng của tình trạng không khí nóng lên do hoạt động của con người. Nhóm nghiên cứu đã xây dựng mô hình tính toán dựa trên mực nước, độ mặn và quá trình trao đổi nhiệt.
Mô hình được hiệu chỉnh bằng các số liệu thu thập trong giai đoạn 2012-2015 và có thể tái hiện xu hướng nhiệt độ của Biển Chết trong giai đoạn 1979-2019. Kết quả cho thấy tầng nước sâu của hồ đã tăng tới 2,8 độ C trong thời gian này.
Thông thường, quá trình bốc hơi giúp nước mất nhiệt khi nhiệt lượng được truyền vào không khí. Nhưng khi độ mặn tăng cao, khả năng bốc hơi tự nhiên bị hạn chế. Vì vậy, nước còn lại trong hồ khó thoát nhiệt và dễ tích tụ nhiệt hơn.
Biển Chết từ đó hình thành một vòng lặp đáng lo ngại. Mực nước giảm khiến muối cô đặc hơn, độ mặn tăng làm giảm khả năng làm mát, còn nước giữ nhiều nhiệt hơn lại khiến nhiệt độ hồ tiếp tục tăng.
Ngoài cơ chế bốc hơi, nhiệt còn được truyền xuống các tầng nước sâu. Vào mùa hè, lớp nước mặt ấm và mặn hơn phía dưới có thể đưa nhiệt xuống sâu thông qua hiện tượng “salt fingering”. Mùa đông, sự xáo trộn của khí quyển tiếp tục hỗ trợ quá trình truyền nhiệt.
Trong kịch bản toàn bộ dòng nước vào hồ dừng lại, hoạt động khai thác công nghiệp chấm dứt và hồ vẫn trộn nước mỗi năm một lần, nhóm nghiên cứu dự báo đến năm 2100 mực nước có thể giảm khoảng 85 m, trong khi nhiệt độ tăng 5-8 độ C tùy mức phát thải khí nhà kính. Các nhà khoa học cho rằng khôi phục dòng nước ngọt có thể giúp hạn chế quá trình này. Những tinh thể muối chứa các túi nước cũng có thể lưu giữ dấu vết nhiệt độ trong quá khứ, hỗ trợ nghiên cứu lịch sử các biển cổ đại.
Thành Luân (tổng hợp)