Bác sĩ Mai Phương Uyên khuyến nghị người mắc gan nhiễm mỡ điều chỉnh thực đơn theo hướng tăng thực phẩm thực vật, thay đổi nguồn chất béo và giảm các món ăn dư thừa năng lượng.
- Nhật Bản: Phó thị trưởng tử vong sau tai nạn với kiệu lễ hội 3 tấn
- Bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ bị xâm hại
- Vụ 3 mẹ con cô giáo bị truy sát: Bé gái 11 tuổi hồi phục, mẹ còn điều trị
Theo bác sĩ Uyên thuộc Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM), chế độ ăn là một phần quan trọng trong quản lý gan nhiễm mỡ, bên cạnh việc theo dõi sức khỏe và kiểm soát yếu tố nguy cơ theo hướng dẫn chuyên môn. Bệnh có thể diễn tiến âm thầm, trong một số trường hợp dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan, theo thông tin của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Rau xanh, rau củ, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt nên xuất hiện thường xuyên trong thực đơn. Người bệnh có thể lựa chọn rau muống, bông cải xanh, cà chua, cam, bưởi, táo, ổi, yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám, đậu xanh, đậu đen, đậu nành, đậu hũ, hạnh nhân hoặc óc chó.
Những nhóm thực phẩm này cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất, hợp chất chống oxy hóa và chất béo có lợi. Theo bác sĩ Phương Uyên, các thành phần dinh dưỡng đó góp phần kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa đường và lipid máu, qua đó hỗ trợ giảm tích tụ mỡ tại gan.
Hướng dẫn năm 2024 của EASL, EASD và EASO khuyến nghị người mắc gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa áp dụng chế độ ăn theo hướng Địa Trung Hải, chú trọng thực phẩm thực vật và chất béo không bão hòa.
Về nguồn chất béo, dầu ô liu, dầu cải, dầu đậu nành và dầu đậu phộng có thể thay thế một phần mỡ heo hoặc bơ động vật. Dù vậy, việc thay đổi loại dầu không đồng nghĩa với sử dụng không giới hạn, bởi tất cả các loại dầu đều chứa nhiều năng lượng.
Nhận diện những thực phẩm dễ làm tăng năng lượng khẩu phần
Ở chiều ngược lại, người bệnh cần giảm nước ngọt, trà sữa, nước ép trái cây nhiều đường, bánh kẹo, ngũ cốc tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng năng lượng cao. Món chiên ngập dầu và thực phẩm giàu chất béo bão hòa cũng cần được hạn chế; rượu bia nên tránh sử dụng.
Bác sĩ Uyên lưu ý: “Không phải mọi thực phẩm có nguồn gốc thực vật đều tốt cho gan. Khoai tây chiên, bánh ngọt, nước trái cây đóng chai hay các món chay nhiều dầu và đường vẫn có thể cung cấp năng lượng dư thừa, gây bất lợi cho kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa. Vì vậy, bên cạnh chế độ ăn nhiều thực vật, cần lựa chọn thực phẩm ít qua chế biến và kiểm soát khẩu phần phù hợp”.
Điểm cần chú ý là nguồn gốc thực vật tự nó không bảo đảm một món ăn có lợi cho sức khỏe. Cách chế biến, lượng đường, dầu mỡ và khẩu phần vẫn là những yếu tố cần được cân nhắc khi xây dựng thực đơn cho người mắc gan nhiễm mỡ.
Vũ Phượng (tổng hợp)