Mỹ và Israel được cho là đang xây dựng kế hoạch không kích Iran sau bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Tuy nhiên, nguy cơ trả đũa và hiệu quả quân sự vẫn là những dấu hỏi lớn.
- Trung Đông căng thẳng với vụ cháy tàu dầu và các cuộc tấn công
- Điểm cao chưa đủ chứng minh chất lượng học đại học
- Tranh chấp nhà đất trong vụ ly hôn qua phán quyết của tòa
Tờ New York Times ngày 21/10 dẫn lời các quan chức Mỹ và nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết quân đội Mỹ và Israel đã xây dựng phương án nối lại các cuộc không kích Iran sau bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Chiến dịch dự kiến kéo dài khoảng 3 ngày với cường độ cao, trong bối cảnh hai nước tăng cường tập trận và chuẩn bị các phương án tác chiến.
Theo các nguồn tin, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong tuần này để thảo luận về khả năng triển khai các đợt tấn công mới. Những mục tiêu được cân nhắc gồm cơ sở hạt nhân, hạ tầng năng lượng, kho tên lửa và máy bay không người lái của Iran.
Một trong những địa điểm được chú ý là cơ sở hạt nhân ngầm Pickaxe, còn được Iran gọi là Kooh Kolang, nằm gần Natanz và sâu dưới khu vực núi đá. Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cân nhắc sử dụng bom MOAB, thường được gọi là “mẹ của các loại bom”, nhưng giới chuyên gia nhận định loại bom này phát nổ trên mặt đất nên khó phá hủy một cơ sở nằm sâu trong đá granite.
Washington chưa xác nhận kế hoạch tấn công. Một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền không bình luận về những phương án quân sự có thể tồn tại hoặc không, đồng thời nhấn mạnh ông Trump vẫn để ngỏ các lựa chọn nhằm ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Phía Iran tuyên bố đã nắm được kế hoạch và chuẩn bị phương án đáp trả. Các quan chức nước này cảnh báo mục tiêu trả đũa có thể bao gồm nhà máy lọc dầu tại Saudi Arabia, trong đó có cơ sở của tập đoàn Aramco, cùng trung tâm dữ liệu và cáp Internet dưới biển. Ông Mahdi Mohammadi, cố vấn cấp cao của nhà đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, cho rằng kỳ vọng kết thúc chiến dịch trong 72 giờ là thiếu thực tế, đồng thời cảnh báo các đòn đáp trả sẽ dữ dội và khác biệt hơn.
Một số nhà hoạch định quân sự Mỹ cho rằng chiến dịch không kích cường độ cao trong 3 ngày có thể gây thiệt hại kinh tế đủ lớn để buộc Tehran nhượng bộ. Tuy nhiên, những diễn biến trước đây cho thấy sức ép quân sự, phong tỏa và trừng phạt chưa khiến chính quyền Iran sụp đổ như một số dự báo của Washington.
Các đợt không kích của Mỹ và Israel từ tháng 2 đến tháng 4 từng góp phần đẩy giá năng lượng và lạm phát toàn cầu tăng cao, làm gia tăng bất ổn tại Trung Đông và khiến kho tên lửa đánh chặn của Lầu Năm Góc chịu thêm áp lực. Bà Dana Stroul, người từng phụ trách chính sách Trung Đông tại Lầu Năm Góc, cũng nhận định Mỹ chưa thể đưa Iran trở lại bàn đàm phán theo cách thực chất.
Bên cạnh hiệu quả quân sự, quyết định cuối cùng của Tổng thống Donald Trump vẫn là yếu tố khó đoán. Ông từng nhiều lần bác bỏ kế hoạch tiến hành chiến dịch quy mô lớn, kể cả khi lực lượng Mỹ và Israel gần như sẵn sàng hành động. Ông cũng từng cam kết không phát động tấn công trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.
Tại Israel, cuộc bầu cử ngày 27/10 có thể tác động đến tính toán của Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Nếu thất bại, ông có thể trở thành thủ tướng lâm thời, khiến việc phát động chiến tranh trở nên khó khăn hơn. Dù vậy, nguy cơ xung đột cũng có thể được ông tận dụng để gây sức ép với các đối thủ và thúc đẩy thành lập chính phủ đoàn kết hoặc chính phủ khẩn cấp.
Những thông tin về kế hoạch quân sự hiện vẫn chưa được Washington xác nhận chính thức. Trong khi Mỹ và Israel cân nhắc khả năng nối lại không kích, Iran tuyên bố đã chuẩn bị đáp trả, còn các yếu tố quân sự, kinh tế và chính trị tiếp tục khiến triển vọng của một chiến dịch mới khó dự đoán.
Tâm Thanh (tổng hợp)