Chỉ từ những vết thương nhỏ như gai đâm, trầy xước hay thanh tre đâm vào chân tay, người bệnh vẫn có thể mắc uốn ván và rơi vào tình trạng nguy kịch. Bệnh có tỷ lệ tử vong cao nếu phát hiện muộn.
- Iran nhấn mạnh lập trường về eo biển Hormuz
- Thiếu niên bịt mặt cầm kéo khiêu khích người đi đường lộ vụ trộm xe máy
- Nghệ An mở thêm hướng tận dụng trụ sở dôi dư cho trường học
Ông N.V.A (65 tuổi, ở Ninh Bình) được gia đình đưa đến Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng đau họng, cứng hàm, khó nuốt, run chân tay và lơ mơ. Vết thương ở khuỷu tay phải sưng viêm, có mủ. Theo người nhà, khoảng một tuần trước khi nhập viện, ông bị ngã và trầy xước khuỷu tay khi đi chặt tre sau vườn. Sau khi tự vệ sinh, sơ cứu tại nhà, ông bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Từ các biểu hiện lâm sàng, bác sĩ xác định vết thương ở khuỷu tay phải là đường xâm nhập nghi ngờ của vi khuẩn uốn ván. Người bệnh được điều trị tích cực bằng huyết thanh kháng độc tố uốn ván (SAT), kháng sinh và thuốc an thần; đồng thời được kiểm soát đường thở, hút đờm hầu họng liên tục.
Đến ngày điều trị thứ 16, ông mới có thể ngừng thuốc an thần, ý thức dần hồi phục và bắt đầu tập phục hồi chức năng vận động, hô hấp. Sau 25 ngày, tình trạng nhiễm khuẩn được kiểm soát, các dấu hiệu sinh tồn ổn định và ông được chuyển về bệnh viện tuyến dưới tiếp tục phục hồi chức năng.
Một trường hợp khác tại Bệnh viện Bạch Mai là bà N.T.P (71 tuổi, ở Ninh Bình), nhập viện với biểu hiện cứng hàm và co cứng cơ sau khi bị gai hoa giấy đâm vào gan bàn chân phải. Bà được chẩn đoán mắc uốn ván toàn thể. Trong quá trình điều trị, tình trạng bệnh trở nặng do viêm phổi và ứ đờm, buộc các bác sĩ phải mở khí quản, cho thở máy. Sau nhiều nỗ lực điều trị, bà đã cai được máy thở và bắt đầu phục hồi chức năng vận động, hô hấp.
Tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ cũng ghi nhận trường hợp nữ bệnh nhân P.T.G (67 tuổi, ở Bắc Ninh) tái mắc uốn ván sau khi đã điều trị và xuất viện tại một cơ sở y tế khác. Theo BS Lê Sơn Việt, Khoa Cấp cứu, bệnh nhân từng bị thanh tre đâm vào cẳng chân khi đi làm đồng. Sau lần nhập viện trong tình trạng nguy kịch, bà vượt qua bệnh và được xuất viện về nhà.
Gần 20 ngày sau, bệnh nhân lại xuất hiện tình trạng cứng hàm, sau đó co cứng lan xuống ngực, bụng và toàn thân. Khi được đưa đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, bà phải đặt nội khí quản cấp cứu và thở máy. Dù vết thương cũ đã đóng vảy, không sưng đỏ, kết quả siêu âm vẫn phát hiện một mảnh tre dài khoảng 3cm còn sót bên trong. Đây được xác định là nguyên nhân khiến bệnh nhân tái mắc uốn ván. Hiện bà vẫn đang được điều trị tích cực.
Không nên chờ cứng hàm, co cứng toàn thân mới đi viện
TS.BS Nguyễn Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, cho biết uốn ván là bệnh nguy hiểm nhưng có thể chủ động phòng ngừa bằng vaccine. Người dân không nên căn cứ vào kích thước vết thương hoặc mức độ chảy máu để đánh giá nguy cơ mắc bệnh. Sau tai nạn giao thông, tai nạn lao động, vết thương nhiễm bẩn hoặc ngay cả những tổn thương da nhỏ, người bị thương cần xử trí đúng cách và đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ, chỉ định dự phòng phù hợp.
BS Lê Sơn Việt lưu ý, người dân không nên đợi đến khi xuất hiện những cơn co cứng toàn thân mới đi khám. Ở giai đoạn đầu, uốn ván có thể chỉ biểu hiện bằng mỏi hàm, khó há miệng hoặc cứng hàm. Nếu trước đó có vết thương, đặc biệt là vết đâm sâu hoặc vết thương nhiễm bẩn, những dấu hiệu này cần được xem là cảnh báo. Bệnh có thể tiến triển nhanh, gây co cứng cơ ngực, cơ bụng và toàn thân; khi ảnh hưởng đến hô hấp, người bệnh có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Để phòng bệnh, khi bị thương, người dân cần rửa sạch vết thương dưới vòi nước với xà phòng và sát khuẩn phù hợp. Không đắp lá, thuốc nam hoặc các chất không rõ nguồn gốc lên vết thương; không tự khâu kín vết thương. Đặc biệt, những vết thương sâu, bẩn, do vật sắc nhọn hoặc vật gỉ sắt gây ra, hay có tiếp xúc với đất, bùn cần được nhân viên y tế đánh giá và xử trí sớm.
Người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, kim loại hoặc làm việc tại công trường xây dựng cần tiêm vaccine uốn ván đầy đủ. Khi có vết thương nguy cơ cao, người bị thương nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được xem xét tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng độc tố uốn ván theo chỉ định.
Tâm Thanh (tổng hợp)