Đề án Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông hướng tới xây dựng nguồn tài liệu dùng chung, miễn phí, phục vụ học sinh và giáo viên trên cả nước, với mục tiêu kết nối 100% cơ sở giáo dục phổ thông trước năm 2030.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký phê duyệt Đề án Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông. Theo đó, nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thành bộ học liệu lõi quốc gia cho các môn học và cấp học theo Chương trình giáo dục phổ thông. Cổng học liệu số phải được vận hành ổn định, an toàn, đáp ứng nhu cầu khai thác tại các cơ sở giáo dục phổ thông theo quy mô và yêu cầu kỹ thuật được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đề án đặt mục tiêu giúp học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục tiếp cận nguồn học liệu số chất lượng cao, đã được chuẩn hóa và cung cấp miễn phí. Đáng chú ý, học liệu lõi quốc gia không gắn với yêu cầu mua thêm sản phẩm hoặc dịch vụ khác. Học sinh vẫn được tiếp cận tài liệu dù chưa có tài khoản định danh điện tử. Với học liệu công khai, miễn phí, người dùng không bắt buộc phải đăng nhập.

Kho học liệu sẽ được xây dựng theo Chương trình giáo dục phổ thông, ưu tiên các nội dung tương tác đa phương tiện, mô phỏng thực tế và thí nghiệm ảo. Những tài nguyên này giúp học sinh chủ động tự học, ôn tập kiến thức, đồng thời hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy. Hệ thống dự kiến có cổng học liệu quốc gia, kho tài liệu, nền tảng quản lý, khai thác và các dịch vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Cổng học liệu được định hướng vận hành trên website và ứng dụng di động, tạo thuận lợi cho người dùng trong quá trình tra cứu, sử dụng tài liệu. Hệ thống cũng cần hỗ trợ truy cập trong điều kiện băng thông thấp. Đề án ưu tiên đầu tư nguồn lực, hạ tầng và thiết bị cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và học sinh khuyết tật, nhằm thu hẹp chênh lệch về cơ hội tiếp cận học liệu giữa các khu vực.

Bên cạnh việc phát triển kho tài nguyên, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục sẽ được bồi dưỡng năng lực số theo lộ trình. Hệ thống có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phân loại, tìm kiếm và đề xuất học liệu. Tuy nhiên, quá trình vận hành phải bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trẻ em trên môi trường mạng. Những quyết định thuộc thẩm quyền phải được con người giám sát, kiểm soát và chịu trách nhiệm.

Đề án được triển khai trong hai giai đoạn. Từ năm 2026 đến 2027, các cơ quan liên quan sẽ hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật, xây dựng và thử nghiệm phiên bản đầu tiên của cổng học liệu cùng nền tảng quản lý, khai thác. Bộ học liệu lõi phục vụ thí điểm sẽ được hoàn thành, giáo viên cốt cán được tập huấn và hệ thống được thử nghiệm tại một số địa phương. Giai đoạn 2028-2030 tập trung hoàn thiện hệ thống, mở rộng kết nối và chia sẻ dữ liệu trên cơ sở đánh giá kết quả thí điểm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng, tổ chức thực hiện mô hình quản lý, vận hành và các yêu cầu kỹ thuật của hệ thống theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu trước năm 2030, 100% cơ sở giáo dục phổ thông kết nối và sử dụng hệ thống, mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn tài nguyên giáo dục số miễn phí trên toàn quốc.

Thành Luân (tổng hợp)