Suy tim có thể làm giảm tuổi thọ và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Mệt mỏi kéo dài, khó thở, ho, phù chân hay giảm khả năng vận động là những dấu hiệu cảnh báo cần được phát hiện sớm.

PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, cho biết suy tim là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên thế giới. Bệnh xảy ra khi cấu trúc hoặc chức năng tim bị tổn thương, khiến khả năng bơm máu đáp ứng nhu cầu của cơ thể suy giảm.

Suy tim đang trở thành gánh nặng sức khỏe cộng đồng khi số người mắc có xu hướng gia tăng. Theo các nghiên cứu quốc tế, nguy cơ tử vong ở người bệnh có thể dao động từ 5-10% mỗi năm đối với thể nhẹ và 30-40% mỗi năm ở thể nặng. Tỷ lệ tử vong trong vòng 5 năm sau khi được chẩn đoán có thể lên tới 67%.

Tại Việt Nam, hiện chưa có nghiên cứu dịch tễ toàn diện về suy tim. Nếu căn cứ vào tỷ lệ mắc khoảng 2% dân số trên thế giới, nước ta có thể có khoảng 1,6 triệu người mắc bệnh. Tuy nhiên, nhiều người chỉ đến bệnh viện khi triệu chứng đã rõ rệt, làm tăng nguy cơ phát hiện bệnh muộn và bỏ lỡ cơ hội kiểm soát bệnh hiệu quả.

Suy tim không phải bệnh lý đơn lẻ mà có thể là hậu quả của nhiều vấn đề tim mạch như xơ vữa động mạch vành, nhồi máu cơ tim, bệnh cơ tim, tăng huyết áp và đái tháo đường. Nếu trước đây bệnh van tim hậu thấp là nguyên nhân phổ biến, mô hình bệnh hiện nay đã chuyển dần sang các bệnh mạch vành, tăng huyết áp và bệnh cơ tim giãn.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chú ý 5 dấu hiệu thường gặp của suy tim, được Hiệp hội Suy tim Hoa Kỳ hệ thống hóa theo quy tắc FACES.

Mệt mỏi kéo dài là biểu hiện đầu tiên cần lưu ý. Khi tim không bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể, người bệnh có thể cảm thấy thiếu sức lực, nhanh kiệt sức khi làm việc hoặc thực hiện các hoạt động thường ngày. Tình trạng mệt mỏi mới xuất hiện, kéo dài hoặc tăng dần, nhất là khi đi kèm khó thở, cần được chú ý.

Dấu hiệu thứ hai là giảm khả năng vận động. Người bệnh có thể không còn đi bộ xa, leo cầu thang hoặc làm việc nhà dễ dàng như trước. Nếu thường xuyên phải nghỉ giữa chừng do mệt mỏi, hụt hơi, đây có thể là dấu hiệu cho thấy chức năng tim đang suy giảm.

Ho và thở khò khè cũng có thể liên quan đến suy tim. Khi áp lực trong hệ tuần hoàn phổi tăng, dịch có thể tích tụ tại phổi, gây ho và thở khò khè. Những triệu chứng này có thể nặng hơn khi nằm hoặc xuất hiện rõ vào ban đêm.

Một dấu hiệu khác là phù mắt cá chân, cẳng chân hoặc bụng. Suy tim có thể khiến cơ thể giữ nước và muối, làm dịch tích tụ ở các mô. Người bệnh có thể nhận thấy chân sưng phù hoặc cân nặng tăng nhanh trong thời gian ngắn do tình trạng giữ dịch.

Khó thở là biểu hiện thứ năm cần cảnh giác. Người bệnh có thể khó thở khi gắng sức, khi nằm ngang hoặc thức giấc giữa đêm vì hụt hơi. Ở giai đoạn nặng, tình trạng khó thở có thể xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi.

Việc phát hiện nguyên nhân, điều trị và quản lý suy tim đúng cách có vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ nhập viện, kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng cuộc sống. Nếu đột ngột khó thở dữ dội, đau ngực, tím môi, choáng hoặc ngất, người bệnh cần gọi cấp cứu ngay.

  Tâm Thanh (tổng hợp)