Những việc làm sau khi thức dậy có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu duy trì trong thời gian dài. Với gan, cơ quan đảm nhiệm chức năng chuyển hóa dinh dưỡng, xử lý thuốc, một số thói quen ăn uống, sử dụng rượu bia và thuốc men cần được điều chỉnh để hạn chế nguy cơ tổn thương.

Sai lầm đầu tiên là thường xuyên lựa chọn đồ uống nhiều đường vào buổi sáng. Cà phê pha nhiều sữa đặc, trà sữa, nước ngọt hay nước ép đóng chai có thể cung cấp lượng đường và calo đáng kể. Theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today của Anh, việc sử dụng những thức uống này thường xuyên có thể khiến lượng năng lượng nạp vào cơ thể tăng cao.

Khi lượng calo đưa vào vượt quá nhu cầu trong thời gian dài, cơ thể có thể tích trữ phần năng lượng dư thừa dưới dạng mỡ. Mỡ tích tụ tại gan làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ. Nếu bệnh tiến triển, tình trạng viêm và xơ hóa gan có thể xuất hiện ở một số người. Vì vậy, thay đổi lựa chọn đồ uống là bước đơn giản để kiểm soát lượng đường và calo hằng ngày. Nước lọc, trà không đường hoặc cà phê ít đường là những lựa chọn nên ưu tiên.

Sai lầm thứ hai là uống rượu bia vào buổi sáng. Khi cơ thể tiếp nhận cồn, gan phải chuyển hóa và xử lý các chất phát sinh trong quá trình này. Uống quá nhiều trong một lần hoặc sử dụng thường xuyên đều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan, nhất là khi lượng cồn vượt quá khả năng xử lý của cơ thể.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), tổn thương gan liên quan đến rượu có thể bắt đầu bằng tình trạng tích tụ mỡ, sau đó tiến triển thành viêm gan và xơ gan ở một số người. Điều này cho thấy tác động của rượu bia không chỉ dừng lại ở những biểu hiện khó chịu ngay sau khi uống mà còn có thể liên quan đến tổn thương lâu dài.

Một dấu hiệu đặc biệt cần quan tâm là phải uống rượu vào buổi sáng để giảm run tay, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc bồn chồn. Bác sĩ Marvin Seppala, chuyên gia điều trị nghiện tại Hazelden Betty Ford Foundation ở Mỹ, đề cập những triệu chứng này trong bối cảnh hội chứng cai rượu. Khi xuất hiện tình trạng trên, người bệnh nên tìm kiếm sự hỗ trợ y tế, không nên tự xử lý bằng cách tiếp tục uống rượu.

Sai lầm thứ ba là tự dùng thuốc giảm đau hoặc thực phẩm bổ sung mà không kiểm tra kỹ. Một số người uống thuốc ngay khi thức dậy do đau đầu, đau nhức cơ thể hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, dùng sai liều, kết hợp các sản phẩm trùng thành phần hoặc sử dụng thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan.

Paracetamol, còn gọi là acetaminophen, là hoạt chất phổ biến trong thuốc giảm đau và hạ sốt. Nếu dùng quá liều, chất này có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Người dùng cũng có thể vô tình uống quá liều khi kết hợp thuốc giảm đau với thuốc cảm cúm có chứa cùng hoạt chất.

Để hạn chế rủi ro, nên kiểm soát lượng đường trong đồ uống, tránh rượu bia và sử dụng thuốc theo hướng dẫn. Khi chưa rõ thành phần hoặc cách phối hợp thuốc, cần hỏi ý kiến nhân viên y tế.

Thành Luân (tổng hợp)