Làn sóng biểu tình từ Pháp lan sang nhiều nước châu Âu, phản ánh bất mãn về giá nhà, nhiên liệu tăng cao và chi phí sinh hoạt leo thang.Trước nguy cơ bất ổn kéo dài, nhiều chính phủ đang tăng cường các biện pháp đối thoại và an ninh.

Những ngày gần đây, hàng trăm nghìn người xuống đường tại nhiều quốc gia châu Âu để phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao, giá nhà leo thang, tiền lương và chất lượng dịch vụ công. Pháp là một trong những điểm nóng của làn sóng biểu tình.

Phần lớn các cuộc tuần hành diễn ra ôn hòa, nhưng một số nơi đã xuất hiện tình trạng cướp bóc, đốt phá và đụng độ với cảnh sát, khiến chính quyền phải tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh.

Tại Tây Ban Nha, làn sóng phản đối khủng hoảng nhà ở gia tăng sau vụ một cụ bà 87 tuổi bị buộc rời khỏi căn nhà gắn bó cả đời khi giá thuê tăng 230%. Bà qua đời tại bệnh viện hai tuần sau đó, khiến vụ việc trở thành tâm điểm của sự phẫn nộ trong dư luận. Hàng nghìn người đã cắm trại biểu tình tại quảng trường trung tâm Madrid, phản đối tình trạng nhà ở đắt đỏ và chi phí sinh hoạt ngày càng vượt quá khả năng chi trả.

Tại Bồ Đào Nha, người dân xuống đường từ ngày 17/10 ở Lisbon và Porto để phản đối giá nhà cùng các khoản chi tiêu thiết yếu tăng cao. Ở Ý, những cuộc tuần hành tại Turin và Bologna có nơi chuyển thành bạo lực.

Tại Milan, một số người bịt mặt đụng độ với cảnh sát, cướp bóc và đốt phá. Trong khi đó, tài xế xe tải, nông dân và ngư dân ở miền nam nước này chặn nhiều tuyến đường lớn để phản đối giá nhiên liệu. Tại Albania, biểu tình kéo dài hơn một tuần, tập trung vào chất lượng môi trường học tập, học phí và sự phản đối chính phủ của Thủ tướng Edi Rama.

Các diễn biến tại nhiều quốc gia cho thấy bất mãn xã hội không xuất phát từ một nguyên nhân riêng lẻ. Giá nhiên liệu tăng, lạm phát, nhà ở đắt đỏ, tiền lương và chất lượng dịch vụ công cùng tạo áp lực lên đời sống người dân. Theo giới quan sát, chiến sự tại Iran và Ukraine cũng góp phần đẩy giá dầu diesel tăng trên khắp châu Âu, làm trầm trọng thêm khó khăn của các hộ gia đình và những ngành nghề phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu.

Trong bối cảnh đó, các đảng đối lập tìm cách khai thác sự bất mãn của cử tri khi nhiều cuộc bầu cử quan trọng đang đến gần tại Pháp, Ý và Tây Ban Nha. Tại Đức, đảng cực hữu AfD đã đạt kết quả đáng chú ý trong các cuộc bầu cử địa phương. Những diễn biến này cho thấy sức ép kinh tế không chỉ gây ra các cuộc xuống đường mà còn có thể tác động đến cục diện chính trị tại châu Âu.

Thách thức đặt ra với các chính phủ là cải thiện điều kiện sống, duy trì chất lượng dịch vụ công và hỗ trợ người dân trong khi ngân sách ngày càng hạn hẹp. Kinh tế trưởng phụ trách châu Âu Andrew Kenningham của Capital Economics nhận định với CNBC rằng tăng trưởng kinh tế chậm và nợ công lớn đang hạn chế khả năng tăng chi tiêu công hoặc giảm thuế của các chính phủ. Điều này khiến việc đáp ứng kỳ vọng của người dân trở nên khó khăn hơn.

Trước nguy cơ biểu tình tiếp diễn, Pháp và Ý đã triển khai các biện pháp ứng phó. Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu gặp đại diện của năm liên đoàn lao động lớn để thảo luận về quyền biểu tình và nhấn mạnh hành vi phá hoại không thể được chấp nhận. Chính phủ Pháp dự kiến huy động lực lượng quy mô lớn để bảo đảm an ninh cho các cuộc biểu tình ngày 24/10 và những ngày tiếp theo.

Tại Ý, chính phủ thông qua kế hoạch triển khai 500 binh sĩ đến Milan cùng các biện pháp an ninh bổ sung. Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Hạ tầng và Giao thông Matteo Salvini cũng gặp đại diện các liên đoàn trong ngày 20/10 và cam kết giải ngân 480 triệu euro nhằm giải quyết khủng hoảng nhiên liệu.

Làn sóng biểu tình đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các chính phủ châu Âu: không chỉ kiểm soát bạo lực và bảo đảm trật tự công cộng mà còn phải giải quyết những nguyên nhân kinh tế, xã hội khiến người dân bất mãn. Nếu các áp lực về nhà ở, nhiên liệu và chất lượng dịch vụ công tiếp tục kéo dài, nguy cơ bất ổn có thể vẫn hiện hữu.

  Tâm Thanh (tổng hợp)