Nằm trong dãy Tam Điệp thuộc xã Ba Đình, tỉnh Thanh Hóa, động Từ Thức nổi bật với hệ thống thạch nhũ có hình thù độc đáo và không gian lung linh dưới ánh đèn. Gắn với truyền thuyết Từ Thức gặp tiên.

Động Từ Thức nằm sâu trong lòng núi thuộc dãy Tam Điệp hùng vĩ, được xem là một trong những hang động đẹp của Thanh Hóa. Theo đơn vị quản lý thắng cảnh, vẻ đẹp của hang động cùng những câu chuyện truyền thuyết ly kỳ đã thu hút đông đảo du khách đến tham quan.

Hang động dài hơn 200m, rộng hàng nghìn mét vuông, bên trong có nhiều khối thạch nhũ với hình dáng khác nhau. Dưới ánh điện nhiều màu sắc, các vách đá và nhũ đá hiện lên lung linh, tạo nên không gian huyền ảo. Người dân địa phương cho biết, qua nhiều thế hệ, những hình ảnh như kho vàng, núi bạc, tượng Phật hay đài sen được liên tưởng từ các mảng thạch nhũ, góp phần tạo sức hấp dẫn cho thắng cảnh.

Theo tư liệu được lưu truyền, vua Lê Thánh Tông và nhà bác học Lê Quý Đôn từng đến thưởng ngoạn cảnh đẹp, để lại dấu ấn văn chương trên vách động. Với giá trị nổi bật về cảnh quan và văn hóa, động Từ Thức được xếp hạng Di tích danh thắng quốc gia năm 1992.

Truyền thuyết kể rằng Từ Thức là người sống dưới thời Trần, vào thế kỷ XIV, từng làm quan ở Tiên Du, Bắc Ninh. Ông được mô tả là người thông minh, ham học, thương dân và thường dùng lương bổng mua thóc gạo cứu trợ người dân trong những năm đói kém, mất mùa.

Vốn yêu thích ngao du sơn thủy và làm thơ, trong một lần dự hội xem hoa, Từ Thức gặp một thiếu nữ xinh đẹp vô tình làm gãy cành mẫu đơn nên bị nhà chùa giữ lại. Thấy vậy, ông cởi chiếc áo gấm đang mặc để giúp thiếu nữ chuộc lỗi.

Sau đó, Từ Thức từ quan về quê, dành thời gian thưởng ngoạn cảnh đẹp. Một hôm, khi nhìn ra cửa biển Thần Phù, ông thấy áng mây ngũ sắc kết thành hình hoa sen, bèn chèo thuyền về phía núi và bước vào một hang động. Tại đây, ông ngỡ ngàng trước cảnh đẹp như chốn tiên bồng và nhận ra thiếu nữ từng gặp trong hội hoa chính là người đang sống ở nơi này.

Theo truyền thuyết, từ cuộc gặp gỡ ấy, Từ Thức nên duyên với nàng tiên Giáng Hương. Câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ, trở thành một phần gắn bó với tên tuổi và sức hấp dẫn của động Từ Thức.

Tâm Thanh (tổng hợp)