Trong 9 tháng đầu năm 2026, Thái Nguyên đón hơn 7,3 triệu lượt khách, doanh thu du lịch ước đạt 10.489 tỷ đồng. Tỉnh đang mở rộng sản phẩm, thu hút đầu tư và tăng liên kết để đưa du lịch trở thành động lực tăng trưởng kinh tế.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng lượng khách du lịch đến Thái Nguyên ước đạt hơn 7,3 triệu lượt, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 301.000 lượt, tăng 24,8%; khách nội địa đạt hơn 7 triệu lượt, tăng 15%. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 10.489 tỷ đồng, tăng 61,7%.

Kết quả này cho thấy lượng khách và doanh thu du lịch của tỉnh đều tăng. Tuy nhiên, để lĩnh vực này đóng góp bền vững hơn cho nền kinh tế, Thái Nguyên đang hướng tới khai thác sâu các lợi thế bản địa, kết nối du lịch với nông nghiệp, thương mại và dịch vụ, đồng thời nâng cao chất lượng trải nghiệm và khả năng giữ lại giá trị kinh tế tại địa phương.

Tỉnh đang rà soát quy hoạch, xây dựng danh mục 60 dự án thu hút đầu tư vào các khu, điểm du lịch, khu nghỉ dưỡng cao cấp, nông nghiệp gắn với du lịch và hạ tầng giao thông kết nối. Các sản phẩm được định hướng phát triển theo chuỗi trải nghiệm, từ tham quan, lưu trú, ẩm thực đến mua sắm và giải trí. Những nhóm sản phẩm ưu tiên gồm du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao, du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà và sản phẩm OCOP, du lịch lịch sử – văn hóa, sinh thái, thể thao, MICE và kinh tế ban đêm.

Tại xã La Bằng, dưới chân dãy Tam Đảo, cảnh quan tự nhiên với những dòng suối, đồi chè và không gian văn hóa đặc trưng tạo điều kiện phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng và trải nghiệm nông nghiệp. Các điểm đến như Suối Kẹm, Cửa Tử cùng những vùng chè đặc sản là nguồn lực để địa phương xây dựng sản phẩm du lịch gắn với đời sống người dân.

Điểm nổi bật của hướng đi này là kết hợp cây chè với trải nghiệm du lịch. Thay vì chỉ bán sản phẩm nông nghiệp, người dân có thể tổ chức các hoạt động tham quan đồi chè, tìm hiểu quy trình chăm sóc, thu hái, chế biến, thưởng thức trà và mua sản phẩm tại chỗ. Cách làm này mở rộng giá trị của nông sản, đồng thời tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ.

Mô hình Hoàng Nông Farm là một ví dụ. Theo anh Nguyễn Văn Tùng, chủ mô hình, từ năm 2019, nhận thấy quê hương có cảnh quan và khí hậu thuận lợi nhưng còn thiếu cơ sở lưu trú và dịch vụ chuyên nghiệp, anh đã đầu tư mô hình kết hợp lưu trú, ăn uống, trekking và trải nghiệm văn hóa chè. Hiện cơ sở có hơn 10 phòng lưu trú trên diện tích khoảng 1ha, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 5 lao động và khoảng 15 lao động thời vụ.

Mô hình cho thấy du lịch có thể tạo thêm việc làm tại chỗ, nhưng để nhân rộng, các cơ sở cần phát triển dịch vụ phù hợp với lợi thế địa phương và đáp ứng nhu cầu của du khách. Theo ông Hoàng Hải An, Chủ tịch UBND xã La Bằng, giai đoạn 2025-2030, địa phương định hướng phát triển du lịch bền vững, tích hợp nhiều giá trị, lấy người dân làm trung tâm và bản sắc địa phương làm nền tảng. Trọng tâm là xây dựng các tuyến trải nghiệm kết nối cảnh quan thiên nhiên với văn hóa bản địa và giá trị cây chè, đồng thời khuyến khích phát triển homestay, farmstay, du lịch giáo dục và trải nghiệm nông nghiệp.

Bên cạnh phát triển sản phẩm tại chỗ, Thái Nguyên đẩy mạnh liên kết du lịch với Bắc Ninh, Phú Thọ, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang và các địa phương thuộc chương trình liên kết du lịch Tây Bắc mở rộng giai đoạn 2026-2030. Những sản phẩm kết nối như “Đất Tổ – Trà Thái – Quan họ” được kỳ vọng mở rộng thị trường và tạo hành trình trải nghiệm đa dạng hơn.

Tỉnh cũng đang hoàn thiện dự thảo đề án phát triển sản phẩm du lịch đường sắt theo hành trình Ga Hà Nội – Gia Lâm – Đông Anh – Lưu Xá; đồng thời xây dựng 5 chương trình tour, tuyến gắn với các vùng chè Tân Cương, La Bằng, Khe Cốc, Trại Cài và Đồng Phúc phục vụ Festival Trà quốc tế – Thái Nguyên năm 2026. Việc phát triển phố đi bộ, tuyến phố văn hóa và hoạt động kinh tế ban đêm tại một số địa bàn cũng nhằm mở rộng không gian tiêu dùng dịch vụ.

Theo ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, thời gian tới, tỉnh tiếp tục thu hút đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng liên kết với doanh nghiệp, địa phương, đơn vị vận tải.

Đến năm 2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu đón ít nhất 12 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt trên 25.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động và phát triển thêm ít nhất 300 cơ sở lưu trú.

Những mục tiêu này đặt ra yêu cầu không chỉ gia tăng lượng khách mà còn nâng chất lượng dịch vụ, mức chi tiêu và tỷ lệ giá trị được giữ lại tại địa phương. Khi du lịch được kết nối hiệu quả với nông nghiệp, thương mại và các ngành dịch vụ, lợi thế cảnh quan, văn hóa trà và bản sắc cộng đồng có thể trở thành nguồn lực tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tâm Thanh (tổng hợp)